Kadın Sağlığı Alanında Epigenetik

Epigenetik, nükleotit sekansının kendisini değiştirmeyen genlerin yapısal modifikasyonlarını ifade eder, bunun yerine gen ekspresyonunu kontrol eder ve düzenler.

DNA metilasyonu, histon modifikasyonu ve RNA düzenlemesi epigenetik modifikasyonda yer alan mekanizmalardan bazılarıdır. Epigenetik farklılıkların, bir organizmanın ortamında, hücrelerde sabit ve kalıcı değişikliklere yol açan faktörlerin varlığı  sonucu olduğuna inanılmaktadır.

Açlık, folik asit ve çeşitli kimyasal maruziyetler, Epigenetik değişikliklere bağlı bazı çevresel değişikliklerdir. Bir organizmanın yaşam döngüsünde, organizmanın epigenetik etkilere özellikle duyarlı olduğu dönemler vardır; Bunlar gametogenez (İnsanda mayoz bölünme ile gametler meydana gelir. İnsanda gamet oluşması olayına gametogenez denir) ve erken embriyo gelişimini içerir. Ek olarak,  anne-çocuk sağlığını iyileştirmek için kadınların üreme yaşam döngüsündeki müdahaleler için de birer fırsat olarak algılanmalıdır. Yeni veriler, epigenetik etkilerin, fetal gelişimin düzenlenmesinde ve kanser, diyabet, obezite ve nörogelişimsel bozukluklar gibi yetişkin hastalıkların patofizyolojisinde yer alabileceği tespitinde bulunulmuştur. Preeklampsi ve intrauterin büyüme kısıtlamasının patogenezinde çeşitli epigenetik mekanizmalar da rol oynayabilir. Ayrıca, bir hastalık sürecine yol açan epigenetik değişikliklere neden olan çevresel riskler de sorumlu tutulmaktadır. Ağır metaller, biyoflavonoidler ve bisfenol A ve ftalatlar gibi endokrin bozucu maddelerin maruz kalmasının, bir organizmanın epigenetik hafızasını etkilediği gösterilmiştir. Uzun vadeli etkileri bu noktada belirsizdir, ancak devam etmekte olan birçok çalışma, bu gen-çevre etkileşimlerinin patofizyolojik etkilerini açıklamaya çalışmaktadır. 

 

Kaynak; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20309920